| Çentik vadi: Ağız şekli "V" biçiminde olan vadilerdir. Genç arazilerde görülür aşındırma henüz yeni başlamıştır.Akarsuyun kaynağına yakın alanlarda olşur Genellikle akarsuların kaynağa yakın kısmlarda derin aşındırmanın fazla olduğu sert tabakalar içinde oluşan vadilerdir. Bunlar dik yamaçlı tabansız vadilerdir. Ülkemizde en çok rastlanan vadi tipidir. |
 |
| Boğaz Vadi: Yandaki kayaçların sert olmasından dolayı aşındırmanın derine doğru olmasından gerçekleşen şekillerdir. ör/ İstanbul Ve Çanakkale Boğazları. Türkiye'de Kızılırmak, Yeşilırmak,Fırat Sakarya, Göksu, Zap Suyu böyle vadilerden akar. Boğaz vadiler aynı zamanda geçit olduklarından ulaşım açısından daçok önemlidir. Örneğin Toroslarda bulunan Gülek Geçidi Çukurova'yı İç anadoluya bağlayan önemli bir boğazdır. |
 |
| Kanyon Vadi: Arazi yapısının farklı olduğu alanlarda meydana gelen arazilerdir. Bazı alanlarda aşındırma fazla olur, bazı alanlarda ise az olur. Yamaçlardaki farklı aşınmalar sonucu basamaklı bir biçimde oluşan vadi tipidir. Genellikle kolay aşınabilen kalın kalker tabakalarının içerisinde oluşurlar. Taşelli Platosunda kalker platolar oluşmuştur. Göksu Ve Ihlara Vadisi kanyon vadilere en güzel örneklerdir. |
 |
Yatık Vadi:
Akarsu aşındırmasının yanlara doğru olduğu vadilerdir. Yamaçların yanlarının tabana göre çok yumaşak olmasından dolayı aşındırmanın yanlara doğru olmasıdır. Özellikle akarsuların orta ve aşağı çığırında görülürler. |
 |
| Tabanlı Vadi: Yamaçların aşındırmadan dolayı iyice yatıklaştığı ve aşındırmanın ileri evrelerinde oluşur. Akarsuyun yatağına alivyonların yayıldığı vadilerdir. Bu vadi tabanları önemli tarım arazilerini oluşturur. Akarsuyun ağız kısmına yakın yerlerde oluşan bu vadilerde akarsular menderes çiazerler. |
 |
Kırgıbayır: Bu aşındırma şekline sel aşındırmasıda denir.
Yarı kurak alanlarda sağnak yağışlara bağlı olarak bitki örtüsünün zayıf olduğu killi arazilerin sel suları tarafından aşındırılarak yarıntılı yüzeylere dönüştürülmesi sonucunda meydana gelir. Tarıma elverişli olmayan bu alanlar canlıların hareketinin en az olduğu alanlardır.
Örneğin Bu yapılara En fazla iç anadolu bunun dışında Akdeniz, Güney doğu anadolu, Menteşelerde sıça rastlanır. |
 |
Menderes:
Hem aşıdırma hem de biriktirme şekilleridir. eğimin azaldığı alanlarda akarsuların yanlara doğru aşındırması sonucunda meydana gelen bükümlü şekillerdir. Mendereslerden kopan parçalar Alivyol set göllerin oluşmasına neden olurlar. |
 |
Peri Bacaları:
Volkanik arazilerde oluşur. Üstte sert, altta geçirimsiz ve yumuşak tabakaların bulunduğu yerlerde oluşur. Yağmur ve kar suları yumuşak tabakaları çabucak aşındırır ve süpürür. Rüzgar peri bacalarının oluşumunda dolaylı bir etkiye sahiptir.
Bu akarsu aşındırma şekli örnek olarka Nevşehir, Ürgüp, Göreme |
 |
| Peneplen : Eski arazilerin akarsuları tarafından aşındırılarak deniz seviyesine yaklaştırılmasıyla oluşan hafif dalgalı düzlüklerdir. Peneplenlerde meydana gelen küçük tepelere MONOLOG denir. İç Anadolu bölgesi Peneplen bölgrsidir |
Dev Kazanı:
Akarsuların çağlayan yada şelale şeklinde döküldüğü alanlarda kimyasal eritme sonucunda meydana gelen erime çukurlarına Dev akazanı denir.
Not:
Dev kazanları özellikle kalker arazilerde görülmektedir. Yani kimyasal aşınmanın olduğu yerlerde.
Örnek: Düden Şelalesi , Manavgat Şelalesi |
 |
|
|
Akarsu Aşındırma Şekilleri & Akarsu Biriktirme Şekilleri
|
